Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ
‘τέκνο της Ανάγκης κι ώριμο τέκνο της Οργής’
Στις 17 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 53 χρόνια από την κορυφαία πράξη αντίστασης του Αντιδικτατορικού Αγώνα 1967-1974: την αιματoβαμμένη εξέγερση εναντίον της δικτατορίας με επίκεντρο το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αλλά και τις καταλήψεις στο ΑΠΘ, τα Ιωάννινα, την Πάτρα.
Η εξέγερση των φοιτητών στα τέσσερα ΑΕΙ δεν ήταν ‘κεραυνός εν αιθρία’. Ήταν ένα άλμα στην εξέλιξη της αντιδικτατορικής πάλης, που ξεκίνησε από την πρώτη μέρα του πραξικοπήματος, παρά τις χιλιάδες ‘προληπτικές εκτοπίσεις’ στα ξερονήσια, τις συλλήψεις, τα βασανιστήρια, τις δολοφονίες αγωνιστών.
Εμπνεόταν από το διεθνές κίνημα της νεανικής αμφισβήτησης, που εκδηλώθηκε πολιτικά και πολιτιστικά – για ‘Παρισινό Μάη του 1968‘ ωρυόταν ο χουντικός τύπος – και ενσωμάτωνε τις καλύτερες αγωνιστικές παραδόσεις του λαού μας. ‘ Ήταν τέκνο της Ανάγκης κι ώριμο τέκνο της Οργής’.
Η αγωνιστική πορεία του φοιτητικού κινήματος που κορυφώθηκε το Νοέμβρη του 1973, ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1972: με την καταγγελία των νόθων εκλογών στους φοιτητικούς συλλόγους, με προσφυγές στα Πρωτοδικεία, με την οργάνωση των φοιτητών σε εθνικοτοπικούς συλλόγους, με συλλογή υπογραφών για γενικές συνελεύσεις ενάντια στους εγκάθετους της Ασφάλειας, με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στα πειθαρχικά συμβούλια, που δίκαζαν φοιτητές και καθηγητές.
Η Χούντα μπροστά στην αφύπνιση του φοιτητικού κινήματος, τον Μάιο του 1972, με Βασιλικό Διάταγμα διέταξε την ένοπλη καταστολή των διαδηλώσεων, εφόσον αυτές δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με τα ‘κλασικά’ αστυνομικά μέσα. Oι φοιτητές όμως ‘δεν συνεμορφώθησαν προς τας υποδείξεις’, με αποκορύφωμα την κατάληψη της Νομικής στο ΕΚΠΑ τον Φεβρουάριο του 1973, που βρήκε τη λαϊκή συμπαράσταση, και χτυπήθηκαν με πογκρόμ συλλήψεων – βασανιστηρίων στην ΕΣΑ.
Το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, καθώς διεκδικούσε ακαδημαϊκές ελευθερίες και βελτίωση των συνθηκών εκπαίδευσης, συνειδητοποιούσε τις κοινωνικοπολιτικές αιτίες που οδήγησαν στη δικτατορία και ωρίμαζε πολιτικά–ιδεολογικά. Συνειδητοποίησε ότι το χουντικό πραξικόπημα το είχαν σχεδιάσει οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ για την ανάσχεση του λαϊκού κινήματος στην Ελλάδα, για την διχοτόμηση της Κύπρου, εν όψει της επίθεσης του Ισραήλ κατά των Αράβων γειτόνων του τον Μάιο του 1967 και ότι είχε τη στήριξη από εγχώρια και ξένα επιχειρηματικά συμφέροντα. Προπαντός ότι ο αγώνας για την ανατροπή της δικτατορίας έπρεπε να γίνει υπόθεση όλου του λαού.
Εξάλλου, το ‘Κίνημα του Ναυτικού’ και η ‘ανταρσία του Βέλους’ τον Μάιο του 1973 έδειξαν ότι οι έντιμοι αξιωματικοί και τα στρατευμένα παιδιά του λαού ήταν αποφασισμένοι να την γκρεμίσουν.
Με τη διακήρυξη της Συντονιστικής Επιτροπής του ΕΜ Πολυτεχνείου και με ανάλογες ανακοινώσεις- ψηφίσματα οι Συντονιστικές Επιτροπές στα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Πάτρας έθεσαν το πολιτικό πλαίσιο:
- Ανατροπή της Δικτατορίας, εγκαθίδρυση της λαϊκής κυριαρχίας
- Σύνδεση των οικονομικών και των κοινωνικών διεκδικήσεων
με τον αγώνα για Λαϊκή Κυριαρχία και Εθνική Ανεξαρτησία.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου έσπασε τον φόβο. Η αντίσταση βγήκε από την παρανομία στον ανοιχτό αέρα και απέκτησε τα χαρακτηριστικά ενός ιστορικού υποκειμένου, που δεν διεκδικούσε βέβαια την ‘αποκατάσταση’ της μετεμφυλιακής ‘καχεκτικής δημοκρατίας’, την ποτισμένη από την διχαστική ιδεολογία της ‘εθνικοφροσύνης’, αλλά απαιτούσε τον ριζικό εκδημοκρατισμό της κοινωνίας και ριζοσπαστικές αλλαγές σε κάθε επίπεδο της ζωής.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου είναι καταγραμμένη στη συνείδηση του λαού μας ταυτόχρονα ως σύμβολο αγώνα και ως κίνημα αμφισβήτησης και απελευθέρωσης της χώρας από ξένα συμφέροντα, υπεράσπισης της λαϊκής κυριαρχίας και κατάργησης της κοινωνικής εκμετάλλευσης. Αυτή τη ριζοσπαστική ιδεολογική και πολιτική παρακαταθήκη κληρονόμησε η γενιά που πρωταγωνίστησε το 1973, συνεχίζοντας τον αγώνα με συνέπεια και θυσίες έως την τελευταία μέρα της Δικτατορίας.
53 χρόνια μετά ο πόλεμος, η γεωπολιτική αστάθεια, η κλιματική και ενεργειακή κρίση, οι κοινωνικές ανισότητες, οι ανταγωνισμοί για τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης και η κρίση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας αλληλοτροφοδοτούνται. Οι μαζικές κινητοποιήσεις όπως στην Αλβανία, τη Γαλλία, τη Σερβία, την Ισπανία και Πορτογαλία, αλλά και η εκλογική καταδίκη της κυβέρνησης Τραμπ, εκφράζουν ένα ελπιδοφόρο ριζοσπαστικό ρεύμα που διαπερνά τις κοινωνικές διεκδικήσεις, πέρα από την έκρηξη της λαϊκής οργής στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, απέναντι στην καπιταλιστική απληστία και πολεμοκαπηλία.
53 χρόνια μετά, η κυβέρνηση της ΝΔ, ‘φυτώριο’ διαφθοράς, με τη σκληρή ταξική πολιτική της, συρρικνώνει τον δημόσιο χαρακτήρα βασικών κοινωνικών αγαθών και θεσμών, όπως η Υγεία, η Παιδεία, η Κοινωνική Ασφάλιση, η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Καταργεί ιστορικά δικαιώματα των εργαζομένων, πετάει στο δρόμο υπερήλικες και παραδίδει στα funds τα λαϊκά σπίτια. Συνεχίζει τη συγκάλυψη του εγκλήματος των Τεμπών και τις πειθαρχικές διώξεις εκπαιδευτικών της σχολικής τάξης, ενώ τα ΑΕΙ έγιναν πεδία επιβολής του ‘νόμου και της τάξης‘, με τα ιδιωτικά κολέγια να βαφτίζονται ‘πανεπιστήμια‘, καταστρατηγώντας το Σύνταγμα.
Το χειρότερο, η κυβέρνηση, ως ‘πρόθυμος και δεδομένος σύμμαχος των ΗΠΑ’, καμαρώνει πως πρωτοστάτησε στο χορό των εξοπλισμών-μαμούθ REAMEUROPE της ψυχροπολεμικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ και στην στροφή της Ε.Ε. στην πολεμική οικονομία, με θύμα τις κοινωνικές δαπάνες. Αυτούς τους σκοπούς υπηρετεί και το εγχειρίδιο ‘πολεμικής ετοιμότητας’ της ΕΕ, που ξεκινάει από το νηπιαγωγείο την καλλιέργεια ‘κουλτούρας φερέτρων με ευρωπαϊκές σημαίες’! Αυτή είναι η εκκολαπτική μηχανή για ΄το αυγό του φιδιού’, για τη ‘σπορά των ηττημένων του ‘45’, όπως η συμμορία του εγκληματία Κασιδιάρη.
Παράλληλα δεν παύουν να στηρίζουν την πολεμική μηχανή του κράτους του Ισραήλ, που δολοφονεί και ξεριζώνει καθημερινά τον Παλαιστινιακό λαό από τις εστίες του. Ένα κράτος που προμήθευε τη χούντα με υποπολυβόλα ΟΥΖΙ για οδομαχίες, με εμπρηστικές βόμβες, καπνογόνα και σφαίρες – σύμφωνα με τις αποκαλύψεις του ισραηλινού τύπου (ΗΑΑRΕΤΖ).
Αγωνιζόμαστε ώστε να μην υπάρξει καμία διευκόλυνση στη χρήση των αμερικανικών βάσεων- ορμητήριο για τις ιμπεριαλιστικές πολεμικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ. Καμιά εμπλοκή των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων στους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς του Τραμπ και του εγκληματία πολέμου Νετανιάχου. Καλούμε την κυβέρνηση να αναγνωρίσει το αναφαίρετο δικαίωμα των Παλαιστινίων να έχουν το δικό του κράτος, όπως αποφάσισε ομόφωνα η Ολομέλεια της Βουλής στις 22/12/2015.
Aγωνιζόμαστε για μια Κύπρο ενιαία, με τη μορφή της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, με πολιτική ισότητα στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Απέναντι στην υπερπατριωτική ρητορική και τους υπέρογκους εξοπλισμούς, για τους οποίους η χώρα μας, με το δυσθεώρητο δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, ξοδεύει το 3,65% του ΑΕΠ το χρόνο, ο Σύνδεσμός μας τάσσεται σταθερά υπέρ του διαλόγου και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών με την Τουρκία, απορρίπτοντας τους επεκτατικούς μεγαλοϊδεατισμούς του Ερντογάν.
Ο Αντιδικτατορικός Αγώνας ανέδειξε σε κινητήρια δύναμη της Ιστορίας την αντίσταση στην καταπίεση και την αγωνιστική στάση ζωής, αξίες που υπηρετεί με συνέπεια ο Σύνδεσμός μας 50 χρόνια μετά την ίδρυσή του, τον Γενάρη του 1975. Τιμώντας την αγωνιστική παρακαταθήκη του Νοέμβρη 1973, συνεχίζουμε τον αγώνα για τα ίδια ιδανικά και αιτήματα, με γνώμονα τις ανάγκες των πολλών.
Η μνήμη της εξέγερσης να φέρει την εξέγερση των συνειδήσεων!
Αθήνα 10-11-2026
